KIẾN THỨC KỸ THUẬT
Cách xác định file làm căn cứ khi bản vẽ 2D và model 3D khác nhau, kiểm soát revision, dung sai, ghi chú và bộ hồ sơ RFQ CNC đầy đủ.
Một bộ RFQ CNC thường gồm bản vẽ 2D và model 3D. Model hỗ trợ CAM và đánh giá hình học; bản vẽ thể hiện dung sai, GD&T, vật liệu, xử lý và yêu cầu kiểm tra. Không có quy tắc chung rằng “2D luôn thắng 3D” hoặc ngược lại. Tài liệu nào có thẩm quyền phải do khách hàng hoặc hồ sơ kỹ thuật quy định. Nếu chưa được xác định, nhà gia công cần gửi yêu cầu làm rõ thay vì tự chọn phương án thuận tiện nhất.
Bản vẽ 2D thường chứa: - Dung sai kích thước và dung sai hình học. - Chuẩn datum, yêu cầu kiểm tra và vị trí đo. - Mác vật liệu, trạng thái nhiệt luyện và độ cứng. - Độ nhám, xử lý bề mặt, masking và ngoại quan. - Ren, insert, cạnh vát, phá ba via, revision và ghi chú đặc biệt.
Model 3D xác định hình học danh nghĩa, hỗ trợ CAM, đồ gá và đo CMM. Bề mặt cong, biên dạng tự do và pocket thường rõ hơn trong 3D. File STEP hoặc IGES không tự động trở thành tài liệu có thẩm quyền. PMI, màu bề mặt hoặc thuộc tính vật liệu có thể mất khi chuyển đổi. Với MBD, khách hàng cần chỉ rõ model và PMI chính thức, đồng thời xác nhận khả năng đọc dữ liệu.
Câu trả lời phụ thuộc cách định nghĩa bộ dữ liệu sản phẩm. Ngay cả khi 2D được ưu tiên, nhà gia công không nên tự sửa model. Mọi model sửa đổi cần được khách hàng phê duyệt và liên kết với revision tương ứng.
| Tình huống | Dữ liệu thường được dùng | Hành động cần thiết |
|---|---|---|
| Quy trình truyền thống, bản vẽ đầy đủ kích thước | 2D thường quy định dung sai và yêu cầu; 3D hỗ trợ hình học danh nghĩa | Xác nhận 3D cùng revision với 2D |
| Bản vẽ giới hạn kích thước, có ghi “kích thước không ghi xem model” | 2D và 3D phải dùng đồng thời | Xác nhận quy tắc dung sai cho hình học lấy từ model |
| MBD, model có PMI được chỉ định là dữ liệu gốc | Model 3D và PMI là căn cứ chính | Xác nhận phần mềm đọc đúng PMI và phiên bản model |
| 2D và 3D mâu thuẫn nhưng không có thứ tự ưu tiên | Không được tự chọn | Dừng tại hạng mục liên quan và gửi RFI |
Sai khác thường nằm ở đường kính lỗ, chiều sâu pocket, bán kính góc, chamfer, rãnh hoặc mặt cong. Chúng có thể ảnh hưởng dao, đồ gá, thời gian và phương pháp đo.
Tên file giống nhau vẫn có thể chứa nội dung khác. “Final” hoặc “new” không đủ để quản lý; nên dùng mã bản vẽ, revision và ngày phát hành trên cả 2D lẫn 3D.
Model hình học thường thiếu dung sai, độ nhám, vật liệu hoặc xử lý. Chỉ gửi STEP có thể khiến báo giá dựa trên giả định không phản ánh đúng chi phí.
STEP AP242 có thể hỗ trợ PMI, nhưng các phần mềm không nhất thiết hiển thị giống nhau. Trước khi dùng cho sản xuất hoặc kiểm tra, hai bên cần thống nhất định dạng, phiên bản và cách xác nhận dữ liệu sau khi nhập.
RFQ nên ghi rõ: “Bản vẽ 2D Rev C là căn cứ cho dung sai và ghi chú; model STEP Rev C là căn cứ cho hình học danh nghĩa không ghi kích thước.” Với MBD, cần chỉ định model và cấu hình PMI chính thức.
Cần nêu dung sai chung, tiêu chuẩn GD&T áp dụng và cách xử lý kích thước lấy trực tiếp từ model. “Theo model” không phải một dung sai. Nhà gia công vẫn cần biết sai lệch cho phép và điều kiện nghiệm thu.
Phải xác định dung sai áp dụng sau gia công, nhiệt luyện, xử lý bề mặt hay lắp ráp; đồng thời chỉ rõ kích thước chức năng và vùng cần che.
Cần làm rõ kích thước kiểm 100%, CMM, mẫu đầu, báo cáo balloon và chứng chỉ. Yêu cầu bổ sung sau báo giá có thể làm thay đổi thời gian và chi phí.
Một cấu trúc đơn giản giúp giảm nhầm revision: ```text PN-12345_Rev-C/ ├── PN-12345_Rev-C_Drawing.pdf ├── PN-12345_Rev-C_Model.step ├── PN-12345_Rev-C_Specification.pdf └── PN-12345_Rev-C_RFQ.xlsx ``` Không nên gửi nhiều file “final”, “final2”, “latest”. Khi thay đổi, hãy phát hành revision mới, nêu file bị thay thế và xác nhận hủy phiên bản cũ.
VietTech có thể xem 2D, STEP, STL, DXF, DWG và một số định dạng CAD phổ biến để đánh giá RFQ. File dùng cho sản xuất phải đúng revision và thứ tự ưu tiên đã xác nhận. Khi có khác biệt, VietTech sẽ yêu cầu làm rõ.
FAQ
Có thể đủ cho báo giá sơ bộ, nhưng chưa đủ nếu thiếu dung sai, vật liệu, xử lý, số lượng và yêu cầu kiểm tra.
VietTech dùng tài liệu được khách hàng chỉ định là dữ liệu gốc. Nếu chưa có quy định, hạng mục mâu thuẫn sẽ được yêu cầu làm rõ.
Chỉ khi hồ sơ kỹ thuật cho phép và quy định dung sai tương ứng. Giá trị đo danh nghĩa từ model không tự tạo ra giới hạn chấp nhận.
Không bắt buộc trong mọi trường hợp. STEP thường thuận tiện cho trao đổi trung tính; file CAD gốc hữu ích khi cần PMI, cấu hình hoặc dữ liệu không được bảo toàn khi chuyển đổi.
Nên gửi bộ hồ sơ đồng nhất hoặc danh sách thay đổi rõ ràng, đồng thời chỉ định các file cũ bị thay thế.
KIẾN THỨC KỸ THUẬT