PEEK nguyên sinh, GF30 và CF30: Chọn cấp vật liệu nào?

Tên PEEK mới xác định nền polymer, chưa mô tả đầy đủ một phôi gia công. PEEK không gia cường, loại gia cường sợi thủy tinh và loại gia cường sợi carbon có thể khác nhau đáng kể về độ cứng vững, biến dạng dưới tải, tính chất điện và bề mặt làm việc. Bài này dành cho trường hợp thiết kế đã chọn họ PEEK và đang quyết định cấp cụ thể; không lặp lại bài toán chọn POM hay PEEK. Từ “nguyên sinh” trong mua hàng đôi khi chỉ nguồn nhựa không tái chế, không đồng nghĩa chắc chắn không có chất độn. Vì vậy cần ghi rõ unfilled hoặc không gia cường khi đó là yêu cầu thiết kế.

Gia cường có thể giúp tăng độ cứng vững và cải thiện khả năng chịu tải lâu dài, nhưng không làm vật liệu tốt hơn trong mọi điều kiện. Bảng dưới dùng để đặt câu hỏi thiết kế, không phải bảng cơ tính bảo đảm. Hãy so sánh đúng phương pháp thử, nhiệt độ, hướng đo và thời gian chịu tải. Nếu chỉ nhìn một giá trị bền kéo ở nhiệt độ phòng, người mua có thể bỏ sót điều kiện quyết định của chi tiết.

Một gối đỡ tĩnh và một bạc trượt có thể cần hai cấp khác nhau dù cùng kích thước. Sợi lộ ở bề mặt sau cắt có thể ảnh hưởng chi tiết đối ứng; vì vậy cần xét vật liệu đối ứng, độ nhám, tải, vận tốc và bôi trơn. Ensinger lưu ý GF30 có thể gây mài mòn bề mặt đối ứng, trong khi cấp CF30 của họ có những ưu điểm khác về ma sát và truyền nhiệt. Những nhận xét đó không thay thế thử nghiệm của cặp tiếp xúc cụ thể.

Sợi và phương pháp chế tạo có thể làm tính chất phụ thuộc hướng. Khi một mặt lắp quan trọng nằm theo hướng khác với mẫu thử của datasheet, cần trao đổi với nhà cung cấp phôi thay vì lấy một hệ số giãn nở áp cho mọi trục. Xác định hướng cắt phôi, mặt chuẩn và trạng thái đo trước khi gia công. Với lắp ghép chặt, cần phân biệt kích thước khi đo với kích thước khi làm việc ở nhiệt độ và tải khác. Các giá trị điển hình là căn cứ đánh giá ban đầu, không phải bảo đảm dung sai cho mọi hình dạng hoặc mọi lô phôi.

Vật liệu có sợi làm thay đổi tương tác với lưỡi cắt và mức mòn dao. Cần đánh giá dao, khả năng thoát phoi, lực kẹp và tình trạng mép sau gia công theo đúng cấp; không mặc định chương trình của PEEK không gia cường dùng nguyên cho GF30 hoặc CF30. Theo dõi bề mặt xem có sợi nhô, sứt mép hoặc dấu cọ xát hay không, đồng thời kiểm tra kích thước sau khi tháo kẹp và ổn định điều kiện. Nếu có yêu cầu về hạt rời hoặc độ sạch, phải định nghĩa tiêu chí kiểm trước. Một bề mặt nhìn bóng chưa chứng minh chi tiết đáp ứng chức năng.

Bộ hồ sơ nên gồm tên nhà sản xuất và cấp được chấp thuận, datasheet, dạng phôi, màu nếu có yêu cầu, khả năng dùng vật liệu thay thế và chứng từ truy xuất lô. Bản vẽ cần nêu dung sai quan trọng, yêu cầu bề mặt, vùng trượt hoặc cách điện và điều kiện đo. Mô tả nhiệt độ, môi chất, tải và tuổi thọ để người phụ trách thiết kế đánh giá vật liệu. VietTech tiếp nhận thông tin để đánh giá gia công CNC và đo kiểm trong phạm vi đã xác nhận; tính sẵn có của phôi, yêu cầu thử chuyên biệt và khả năng đáp ứng của từng cấp phải được làm rõ trước khi nhận đơn, không được hiểu là mọi cấp đều có sẵn.

Nội dung đối chiếu ngày 18/10/2026 với tài liệu PEEK của Victrex, trang TECAPEEK GF30, CF30 và hướng dẫn gia công của Ensinger. Không dùng các đặc tính quảng bá như một cam kết cho chi tiết VietTech. Khi đổi cấp hoặc nguồn phôi, người có thẩm quyền thiết kế phải phê duyệt và xác định phép kiểm cần làm lại. Cách lựa chọn phù hợp là bắt đầu từ chức năng, kiểm tra bằng tài liệu đúng cấp rồi xác nhận trên chi tiết; không chọn theo màu, theo giá hoặc theo tỷ lệ sợi đơn lẻ.